สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน
องค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวานมีที่ทำการ ตั้งอยู่เลขที่ ๙ หมู่ที่ ๕ บ้านมะขุนหวาน อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของที่ว่าการอำเภอสันป่าตอง ห่างจากที่ว่าการอำเภอสันป่าตอง
ประมาณ ๖ กิโลเมตร ห่างจากตัวเมืองจังหวัดเชียงใหม่ประมาณ ๓๐ กิโลเมตร องค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวานมีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง ดังนี้
| ทิศเหนือ | ติดต่อเขต ตำบลมะขามหลวง |
| ทิศใต้ | ติดต่อเขต ตำบลบ้านกลาง |
| ทิศตะวันออก | ติดต่อเขต ตำบลแม่ก๊าและตำบลมะขามหลวง |
| ทิศตะวันตก | ติดต่อเขต ตำบลบ้านกลาง |
เนื้อที่
องค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวาน มีเขตการปกครองและรับผิดชอบทั้งหมด ๕ หมู่บ้าน มีพื้นที่โดยประมาณ ๙.๕๑ ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ ๓,๗๙๔ ไร่
ภูมิประเทศ
สภาพภูมิประเทศและพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ราบ สภาพพื้นดินมีความอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลูก ทำการเกษตรกรรม
ภูมิอากาศ
สภาพอากาศค่อนข้างเย็นเกือบตลอดทั้งปี มีอุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปี ๒๕.๔ องศาเซลเซียส โดยมีค่าอุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย ๓๑.๘ องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย ๒๐.๑ องศาเซลเซียส มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย ๑,๑๐๐-๑,๒๐๐ มิลลิเมตร สภาพภูมิอากาศอยู่ภายใต้อิทธิพลมรสุม ๒ ชนิด คือ ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ แบ่งภูมิอากาศออกได้เป็น ๓ ฤดู ได้แก่ ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมจนถึงเดือนตุลาคม ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนไปจนถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ และฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภา
เขตการปกครองและบริหาร
จำนวนหมู่บ้านในเขต องค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวาน มี ๕ หมู่บ้าน ได้แก่
หมู่ที่ ๑ บ้านสันทราย
หมู่ที่ ๒ บ้านขุนคง
หมู่ที่ ๕ บ้านมะขุนหวาน
หมู่ที่ ๖ บ้านดงป่าซาง
หมู่ที่ ๗ บ้านดงป่างิ้ว
จำนวนหมู่บ้านในเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง จำนวน ๓ หมู่บ้าน ได้แก่
หมู่ที่ ๓ บ้านพระบาท
หมู่ที่ ๔ บ้านม่วงพี่น้อง
หมู่ที่ ๘ บ้านพระเจ้าสององค์
จำนวนหลังคาเรือน และประชากรในตำบล
| ครัวเรือน | จำนวนประชากร | ||||||
| สำนักทะเบียน | การสำรวจ จปฐ. | ชาย (คน) | หญิง (คน) | รวม (คน) | |||
| สำนักทะเบียน | การสำรวจ จปฐ. | สำนักทะเบียน | การสำรวจ จปฐ. | สำนักทะเบียน | การสำรวจ จปฐ. | ||
| 1,265 | 986 | 1,671 | 1412 | 1,784 | 1613 | 3,401 | 3,025 |
สถาบันและองค์กรทางศาสนา
จำนวนสถาบันและองค์กรทางศาสนา ในเขตพื้นที่รับผิดชอบขององค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวาน มีจำนวน ๗ แห่ง ประกอบด้วย
๑. วัดสันทรายมูล สถานที่ตั้ง บ้านสันทราย หมู่ที่ ๑
๒. วัดทุ่งตูม สถานที่ตั้ง บ้านขุนคง หมู่ที่ ๒
๓. วัดส้มปล่อย สถานที่ตั้ง บ้านขุนคง หมู่ที่ ๒
๔. วัดมะขุนหวาน สถานที่ตั้ง บ้านมะขุนหวาน หมู่ที่ ๕
๕. วัดดงป่าซาง สถานที่ตั้ง บ้านดงป่าซาง หมู่ที่ ๖
๖. วัดดงป่างิ้ว สถานที่ตั้ง บ้านดงป่างิ้ว หมู่ที่ ๗
๗. วัดหนองเต่าคำ สถานที่ตั้ง บ้านดงป่างิ้ว หมู่ที่ ๗
ศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมและงานประเพณีประจำปีที่สำคัญของท้องถิ่น ได้แก่ ประเพณีสรงน้ำพระธาตุ, ประเพณีลอยกระทง, ประเพณีสงกรานต์, ประเพณีการถวายสลากภัตร, ประเพณีถวายเทียนเข้าพรรษา และประเพณีอื่น ๆ ทางพุทธศาสนา
สถานศึกษา
ภายในเขตการปกครองขององค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวาน มีสถานศึกษาในระดับต่างๆ ที่ให้บริการด้านการศึกษาแก่ชุมชน จำนวน 4 แห่ง จำแนกได้ดังนี้
(แหล่งข้อมูลจาก: ส่วนการศึกษา ศาสนา วัฒนธรรม อบต.มะขุนหวาน ปีการศึกษา 2559)
การสาธารณสุข
จุดบริการประชาชนและรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน
การคมนาคม
องค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวานมีเส้นทางการคมนาคมที่ใช้สัญจรโดยทั่วไปสะดวก มีความยาวถนนในเขตพื้นที่ทั้งหมด ๓๘.๓๔๑ กิโลเมตร ประกอบด้วย ถนนคอนกรีต ๒๓.๑๕๕ กิโลเมตร ถนนลาดยาง ๘.๐๙๕ กิโลเมตร เป็นถนนเชื่อมระหว่างหมู่บ้านและถนนภายในหมู่บ้าน และถนนลูกรัง ๗.๐๙๑ กิโลเมตร เป็นถนนสัญจรเพื่อขนส่งพืชผลทางการเกษตรในพื้นที่ไร่ นา และที่สวน
แหล่งน้ำ
แหล่งน้ำในพื้นที่มีทั้ง แหล่งน้ำธรรมชาติ หนองน้ำที่สำคัญ ได้แก่ หนองป่าจู้ หมู่ที่ ๑ บ้านสันทรายมูล และแหล่งน้ำที่สร้างขึ้น ได้แก่
๑. แหล่งน้ำเพื่อการเกษตรที่สำคัญได้แก่คลองชลประทาน
๒. บ่อน้ำตื้น แบ่งเป็นบ่อน้ำตื้นสำหรับอุปโภค-บริโภค มีประมาณ ๒๒๑ บ่อ โดยรวม สภาพของแหล่งน้ำจะเป็น แหล่งน้ำที่ใช้การได้ดี มีน้ำอยู่ตลอดปี แต่ในปัจจุบันประชาชนใช้น้ำในการอุปโภค-บริโภค จากแหล่งอื่นคือ ใช้น้ำจากประปาหมู่บ้านในการอุปโภค - บริโภคแทน
๓. บ่อโยก / บ่อบาดาล มีจำนวนทั้งหมด ๖๓๒ แห่ง มีสภาพการใช้งานที่ดี มีน้ำตลอดปี
๔. ประปาหมู่บ้าน มีจำนวนทั้งหมด ๕ แห่ง มีการใช้ประโยชน์จากประปาหมู่บ้านของทุกหมู่บ้านผ่านแท็งก์ประปาแจกจ่ายให้แก่ประชาชนได้นำไปบริโภค - อุปโภค และใช้ในการเกษตรต่างๆ
๕. โรงน้ำดื่ม จำนวน ๕ แห่งได้แก่ โรงน้ำดื่มบ้านสันทราย โรงน้ำดื่มบ้านขุนคง โรงน้ำดื่มบ้านมะขุนหวาน โรงน้ำดื่มบ้านดงป่าซาง และโรงน้ำดื่มบ้านดงป่างิ้ว
ในพื้นที่ตำบลมะขุนหวานมีคลองชลประทานและคลองส่งน้ำผ่านหมู่ที่ ๑, หมู่ที่ ๒,หมู่ที่ ๕ ,หมู่ที่ ๖ และหมู่ที่ ๗
ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่
ทรัพยากรดิน ลักษณะพื้นที่ตำบลมะขุนหวานส่วนใหญ่เป็นที่ราบ ดินร่วน เหมาะสำหรับเพาะปลูก แต่จะมีปัญหาเกี่ยวกับการระบายน้ำ การถือครองที่ดินในเขตพื้นที่ จำนวน ๓,๗๑๖ ไร่โดยประมาณ แบ่งเป็นพื้นที่เกษตร จำนวน 2479 ไร่ และพื้นที่อยู่อาศัย จำนวน 967 ไร่